Ειδήσεις

Πανδημία έλλειψης βιταμίνης D | Ποιοι χρειάζονται περισσότερη; Διάφορα

Πρόσφατες εργασίες αποδεικνύουν, ότι σήμερα ολόκληρος ο δυτικός κόσμος (ανεπτυγμένες χώρες) βρίσκεται αντιμέτωπος με πανδημία έλλειψης βιταμίνης D.

Το Αμερικανικό CDC (Centers for Disease Control) αναφέρει ότι την περίοδο 2001-2006 περίπου το ¼ του αμερικανικού πληθυσμού παρουσίαζε ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D. Άλλες αναφορές κάνουν λόγο για υψηλότερο ποσοστό, ακόμα και 50%. Οι Cashman και συν. (2016), σε πολύ πρόσφατη δημοσίευσή τους, κάνουν λόγο για ευρωπαϊκή πανδημία έλλειψης βιταμίνης D. Έδειξαν ότι  σε 55.844 Ευρωπαίους, το 13% εμφάνιζε σχεδόν απόλυτη έλλειψη 25(OH)D (< 12 ng / ml κατά μέσο όρο το έτος), με το 17,7% και το 8,3% του δείγματος κατά τη διάρκεια της εκτεταμένης χειμερινής (Οκτώβριος-Μάρτιος) και καλοκαιρινής περιόδου (Απρίλιος-Νοέμβριος), αντίστοιχα. Ο επιπολασμός ανερχόταν στο επίπεδο του 40,4% στην περίπτωση της απλής έλλειψης: < 20 ng / ml 25 (OH) D.

Οι μελαμψές εθνικές υποομάδες (π.χ. Έλληνες, Ισπανοί, Πορτογάλοι) είχαν πολύ υψηλότερη (3 έως 7 φορές) επίπτωση απόλυτης έλλειψης 25(OH)D στον ορό (12 ng/ml) σε σχέση με τους πληθυσμούς με λευκή επιδερμίδα.

Βιταμίνη D στους Έλληνες

Είναι γεγονός ότι στην Ελλάδα, το πρόβλημα της έλλειψης και της ανεπάρκειας βιταμίνης D είναι ιδιαίτερα έντονο. Μεγάλα τμήματα του ελληνικού πληθυσμού υποφέρουν από ανεπάρκεια βιταμίνης D, ακόμη και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όπως έδειξε και μελέτη του 2011 (Singhellakis et al. 2011). Οι λόγοι, όπως φαίνεται, είναι δύο. Κατά πρώτον, η μελαχρινή επιδερμίδα που χαρακτηρίζει τους περισσότερους Έλληνες. Κατά δεύτερον, ο καθένας μας θα πρέπει να αναρωτηθεί πόσο χρόνο (και πόση ακάλυπτη επιφάνεια του σώματος) τελικά «βλέπει» ο ήλιος μία τυπική καλοκαιρινή ημέρα, όταν αποτελεί καθημερινή κοινή εργασιακή πρακτική το να πηγαίνουμε σε ένα γραφείο το πρωί και να φεύγουμε από εκεί το βράδυ. Το ίδιο ισχύει και για τις νοικοκυρές, οι οποίες δαπανούν τον περισσότερο χρόνο τους στον εσωτερικό χώρου του σπιτιού. Ενδεχομένως τα πράγματα να διαφοροποιούνται το σαββατοκύριακο ή στις διακοπές, αλλά πόσο τελικά συνολικό χρονικό διάστημα λαμβάνουν χώρα αυτά;

Σύμφωνα με τη μελέτη «Healthy Growth Study», η οποία διεξήχθη σε 2.500 παιδιά (αγόρια και κορίτσια) 9-13 ετών από αστικές, ημιαστικές και αγροτικές περιοχές της Ελλάδας, ο επιπολασμός της ανεπάρκειας και της έλλειψης βιταμίνης D υπολογίστηκε στο 71% και 17,3% του παιδικού πληθυσμού αντίστοιχα. Δηλαδή ένα συνολικό άθροισμα 88,3% των παιδιών (!) εμφανίζει χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D από το επιθυμητό (Manios et al. 2013). Όσον αφορά, τη διαιτητική πρόσληψη της βιταμίνης D, το 100% των παιδιών (!) εμφανίζει ημερήσια πρόσληψη κάτω από τη συνιστώμενη εκτιμώμενη μέση απαίτηση (Estimated Average Requirement ‒ EAR).

Τι σημαίνουν λοιπόν όλα αυτά; Πρώτα απ΄ όλα ότι ένα τεράστιο ποσοστό 88,3% των παιδιών στην Ελλάδα παρουσιάζει ανεπάρκεια και έλλειψη βιταμίνης D. Σύμφωνα με την επαγωγική σκέψη και τα αναμφισβήτητα επιχειρήματα της βιβλιογραφίας που αφορούν το θέμα, το πολύ υψηλό αυτό ποσοστό των παιδιών διατηρεί σταθερό κίνδυνο μακροπρόθεσμης προσβολής από χρόνια (αυτοάνοση) νόσο. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσω πως, κατά την άποψή μου, το πρόβλημα δημόσιας υγείας που δημιουργείται στην περίπτωση αυτή είναι τεράστιο.

Βιταμίνη D | Ποιοι χρειάζονται περισσότερη;

Η Αμερικανική Ενδοκρινολογική Εταιρεία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα παχύσαρκα άτομα χρειάζονται δυόμισι φορές περισσότερη βιταμίνη D, για να αυξήσουν στον ίδιο βαθμό με τα άτομα φυσιολογικού βάρους τα επίπεδά της 25(ΟΗ)D στο αίμα (Holick et al. 2011).

Επίσης, τα άτομα με σκούρο τόνο δέρματος διαθέτουν φυσική προστασία από τον ήλιο. Ως εκ τούτου, θεωρούνται ομάδα υψηλού κινδύνου για ανεπάρκεια βιταμίνης D [25(OH)D < 20 ng/ml].

Άτομα που κάνουν χρήση φαρμάκων, όπως αντιεπιληπτικά και γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη), χρειάζονται τουλάχιστον δύο με τρεις φορές περισσότερη βιταμίνη D προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ημερήσιες απαιτήσεις του οργανισμού τους (Biancuzzo et al. 2010, Holick et al. 2011, Gröber et al. 2013, Ekwaru et al. 2014, Paarsch et al. 2014, Veugelers et al. 2014).

Άλλες ομάδες πληθυσμού που εμφανίζουν σίγουρα υψηλότερες απαιτήσεις σε βιταμίνη D είναι οι ακόλουθες:

  • Άτομα που δαπανούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους, είτε για λόγους υγείας, είτε για εργασία.
  • Άτομα που συχνά χρησιμοποιούν αντηλιακά.
  • Ηλικιωμένοι. Αποτελούν την απόλυτη ομάδα υψηλού κινδύνου, λαμβανομένου υπόψη του κινδύνου της οστεοπόρωσης και των χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων που προκύπτουν ως συνέπεια της γήρανσης.
  • Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην περίπτωση που κάποιος νιώθει περισσότερο κουρασμένος από ό,τι στο παρελθόν, εάν αισθάνεται πόνο στα οστά ή νιώθει αδύναμος.

Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα όλων των παραπάνω μελετών φωνάζουν για τη βελτίωση των επιπέδων της βιταμίνης D σε παιδιά και ενήλικες, με τη βοήθεια ενός υγιούς τρόπου προσέγγισης του ηλιακού φωτός (ήπια έκθεση), με την επαρκή κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν βιταμίνη D καθώς και με τη συστηματική χρήση συμπληρωμάτων διατροφής όπως είναι το μουρουνέλαιο υψηλής ποιότητας Möller’s.

Δρ. Δημήτρης Γρηγοράκης - ΔιαιτολόγοςΔημήτρης Γρηγοράκης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος,PhD
Επιστημονικός Διευθυντής Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ – ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & Πρόεδρος Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας
Κολωνάκι: Σκουφά 32 & Δημοκρίτου, ΤΚ. 106 73Τηλ.: 2103647517, 2103617502, 2103615603 - Fax: 2103615603
Άνω Πατήσια: Πρόμπονα 27 & Επινίκου, ΤΚ. 111 43Τηλ.: 2102520977, 2102582465 - Fax: 2102582465
Email: grigorakis@logodiatrofis.gr

Εσείς γνωρίζετε για τις ευεργετικές ιδιότητες της Βιταμίνη D στην υγεία μας;  Μάθετε ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΤΑΜΙΝΗ D!

Βιβλιογραφία:

  • Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, Gordon CM, Hanley DA, Heaney RP, Murad MH & Weaver CM (2011). Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: An endocrine society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab 96:1911–1930.
  • Biancuzzo RM, Young A, Bibuld D, Cai MH, Winter M.R, Klein EK, Ameri A,  Reitz R, Salameh W & Chen TC (2010). Fortification of orange juice with vitamin D(2) or vitamin D(3) is as effective as an oral supplement in maintaining vitamin D status in adults. Am J Clin Nutr 91:1621–1626.
  • Cashman KD, Dowling KG, Škrabáková Z, Gonzalez-Gross M, Valtueña J, De Henauw S, Moreno L, Damsgaard CT,Michaelsen KF, Mølgaard C, Jorde R, Grimnes G, Moschonis G, Mavrogianni C, Manios Y, Thamm M, Mensink GB,Rabenberg M, Busch MA, Cox L, Meadows S, Goldberg G, Prentice A, Dekker JM, Nijpels G, Pilz S, Swart KM, van Schoor NM, Lips P, Eiriksdottir G, Gudnason V, Cotch MF, Koskinen S, Lamberg-Allardt C, Durazo-Arvizu RA,Sempos CT& Kiely M (2016). Vitamin D deficiency in Europe: pandemic? Am J Clin Nutr 103(4):1033-1044.
  • Ekwaru JP, Zwicker JD, Holick MF, Giovannucci E & Veugelers PJ (2014). The importance of  body weight for the dose response relationship of oral vitamin D supplementation and serum  25-hydroxyvitamin D in healthy volunteers. PLoS One 9:e111265.
  • Gröber U, Spitz J, Reichrath J, Kisters K & Holick MF (2013). Vitamin D: Update 2013: From rickets prophylaxis to general preventive healthcare. Dermatoendocrinology 5:331–347.
  • Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, Gordon CM, Hanley DA, Heaney RP, Murad MH & Weaver CM (2011). Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: An endocrine society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab 96:1911–1930.
  • Manios Y, Moschonis G, Chrousos GP, Lionis C, Mougios V, Kantilafti M, Tzotzola V, Skenderi KP, Petridou A, TsalisG, Sakellaropoulou A, Skouli G& Katsarou C (2013). The double burden of obesity and iron deficiency on children and adolescents in Greece: the Healthy Growth Study. J Hum Nutr Diet 26(5):470-478.
  • Paarsch HJ (2014). Evaluating Veugelers and Ekwaru Letter to Nutrients. Paarsch Assoc Econ Stat Consul 5:1–14.
  • Singhellakis PN, Malandrinou FCh, Psarrou CJ, Danelli AM, Tsalavoutas SD& Constandellou ES(2011). Vitamin D deficiency in white, apparently healthy, free-living adults in a temperate region. Hormones 10(2):131-143.
  • Veugelers PJ & Ekwaru JP (2014). A statistical error in the estimation of the recommended dietary allowance for vitamin D. Nutrients 6:4472–4475.

Δείτε επίσης

29 Σεπτεμβρίου | Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς

29 Σεπτεμβρίου | Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς

Κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν την υποστήριξή τους για την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, οργανώνοντας τις  δικές  τους δραστηριότητες και εκδηλώσεις.!

Φροντίδα

Παιδί

Ο φορέας

Η εταιρεία