Ειδήσεις

Τα είδη γάλακτος Τροφογνωσία

Το γάλα είναι η πρώτη τροφή στο ξεκίνημα της ζωής μας. 

 

Το γάλα είναι απαραίτητο για τη σωστή ανάπτυξη των οστών, των δοντιών και των ιστών του σώματός μας. Ωστόσο, στις μέρες μας δεν είναι λίγοι αυτοί που επιλέγουν μια πιο χορτοφαγική διατροφή ή ανησυχούν για την ύπαρξη ορμονών και αντιβιοτικών στο αγελαδινό γάλα, καθώς και εκείνοι που παρουσιάζουν διάφορα συμπτώματα από την κατανάλωσή του (π.χ. φούσκωμα), εξαιτίας της δυσανεξίας στη λακτόζη ή λόγω αλλεργικών αντιδράσεων στην πρωτεΐνη του γάλακτος.

Το αγελαδινό γάλα όπου χρησιμοποιείται ευρέως, μπορεί να προκαλέσει διάφορες αλλεργίες. Πρόκειται για το σύνδρομο πρωτεϊνικής αλλεργίας του αγελαδινού γάλακτος ,όπου οι κύριες «ένοχες» είναι οι πρωτεΐνες η β- γαλακτογλοβουλίνη και η καζεΐνη, οι οποίες δρουν ως αλλεργιογόνα.

Το σύνδρομο αυτό εμφανίζεται σε νεαρά άτομα και νεογέννητα, σε ποσοστό 2-5% στις αναπτυγμένες χώρες και σε ενηλίκους, σε ποσοστό 1% . Οι πρωτεΐνες του αγελαδινού γάλακτος, αποτελούν την πρώτη και πλούσια πηγή πρωτεϊνών, ξένων προς τον οργανισμό του ατόμου, γι' αυτό προκαλούνται αλλεργικές αντιδράσεις, ειδικά στα βρέφη λόγω του ανώριμου πεπτικού τους συστήματος.

Έτσι λοιπόν παρακάτω θα αναλύσουμε κι άλλα είδη γάλακτος που κάποια μπορούν να αντικαταστήσουν το αγελαδινό, εκ των οποίων άλλα μπορούν να καταναλωθούν από άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα χωρίς πρόβλημα, άλλα για αδυνάτισμά ή για τυχόν αλλεργίες

ΓΑΛΑ ΑΜΥΓΔΑΛΟΥ
Διατροφική αξία (ανά 100 γρ.): Θερμίδες: 12,1, Λίπος: 0,97 γρ., Ασβέστιο: 156 mg
Το γάλα αμυγδάλου αποτελείται από καβουρδισμένα αμύγδαλα και είναι εμπλουτισμένο με θρεπτικά συστατικά όπως το ασβέστιο, η βιταμίνη D και βιταμίνη Ε. Η γεύση του μας είναι οικεία και η υφή του είναι κρεμώδης. Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε στο πρωινό μας γεύμα, αλλά και να το βάλουμε σε ποικίλες παρασκευές (π.χ. milkshake, γλυκά, επιδόρπια). Είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και μέταλλα (π.χ. σίδηρο, ψευδάργυρο, ασβέστιο και μαγνήσιο) και περιέχει ω-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνη Ε και φυτοστερόλες. Από την άλλη, δεν περιέχει λακτόζη, χοληστερίνη, γλουτένη και αλάτι.

ΓΑΛΑ ΒΡΩΜΗΣ
Διατροφική αξία (ανά 100 γρ.): Θερμίδες: 53, Λίπος: 1 γρ., Ασβέστιο: 140 mg
Μπορούμε να το βρούμε στα καταστήματα σε διάφορες γεύσεις (φυσική, βανίλιας, σοκολάτας) και να το χρησιμοποιήσουμε με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιούμε το αγελαδινό γάλα. Η βρώμη περιέχει την υψηλότερη συγκέντρωση πρωτεϊνών σε σχέση με άλλα σιτηρά έτσι και το γάλα της είναι καλή πηγή πρωτεϊνών, αλλά και βιταμίνης Α. Ωστόσο, δεν περιέχει χοληστερίνη ούτε λακτόζη, γεγονός που καθιστά το συγκεκριμένο γάλα κατάλληλο για όσους έχουν δυσανεξία ή αλλεργία στο γάλα.

Είναι αρκετά πλούσιο σε υδατάνθρακες (8,5 γρ./100 ml), γι' αυτό δεν αποτελεί την καλύτερη επιλογή για εκείνους που προσέχουν το βάρος τους ή τις τιμές του σακχάρου.

ΓΑΛΑ ΡΥΖΙΟΥ
Διατροφική αξία (ανά 100 γρ.): Θερμίδες: 47, Λίπος: 0,9 γρ., Ασβέστιο: 118 mg (το εμπλουτισμένο).
Το γάλα ρυζιού παράγεται κυρίως από καστανό ρύζι, είναι διαθέσιμο σε μια ποικιλία γεύσεων συμπεριλαμβανομένης της σοκολάτας και βανίλιας. Δεν περιέχει κορεσμένα λιπαρά και λακτόζη, γι' αυτό και ενδείκνυται για όσους υποφέρουν από δυσανεξία στη λακτόζη, αλλεργία στη σόγια ή προβλήματα του πεπτικού συστήματος.

Υπάρχουν πολύ μικρές πιθανότητες να προκαλέσει αλλεργία. Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε για την παρασκευή επιδορπίων, σνακ και γλυκών.

Είναι αρκετά εύπεπτο και ελαφρύ. Επίσης, είναι πλούσιο σε σάκχαρα, βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία, γι' αυτό και θεωρείται καλή επιλογή για όσους ασκούνται.

ΓΑΛΑ ΚΑΡΥΔΑΣ
Διατροφική αξία (ανά 100 γρ.): Θερμίδες: 196, Λίπος: 21 γρ., Ασβέστιο: 18 mg
Γάλα καρύδας: Το γάλα καρύδας είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στις Ασιατικές χώρες και χρησιμοποιείται κυρίως στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική. Είναι γάλα φυτικής προελεύσεως, πλούσιο σε μαγνήσιο και μαγγάνιο. Περιέχει, επίσης, αρκετή ποσότητα ασβεστίου ενώ η περιεκτικότητά του σε βιταμίνες C και Ε του προσδίδει ήπια αντιοξειδωτική δράση.

Έχει φυσικά γλυκιά γεύση. Είναι πλούσιο σε ω-6 λιπαρά οξέα τα οποία είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα για τον οργανισμό, αλλά και λαουρικό οξύ, λιπαρό οξύ που έχει αποδειχτεί ότι είναι αρκετά αποτελεσματικό στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος αλλά στην αντιμετώπιση παθήσεών.

Δεν περιέχει βιταμίνες, πέραν της μικρής ποσότητας C και Ε. Είναι πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά και έχει υψηλή θερμιδική αξία.

ΓΑΛΑ ΣΟΓΙΑΣ
Διατροφική αξία (ανά 100 γρ.): Θερμίδες: 41, Λίπος: 1,65 γρ., Ασβέστιο: 123 mg
Το γάλα σόγιας είναι το περισσότερο διαδεδομένο φυτικής προελεύσεως γάλα. Είναι πολύ καλή πηγή φυτικών πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμινών του συμπλέγματος Β, αλλά και ισοφλαβόνων. Συνήθως είναι εμπλουτισμένο με ασβέστιο αλλά και βιταμίνες.

Έχει λιγότερη χοληστερόλη από τα ζωικά γάλατα. Δεν περιέχει λακτόζη, γεγονός που το καθιστά δημοφιλές σε άτομα που πάσχουν από τέτοιου είδους δυσανεξία. Είναι, επίσης, καλή επιλογή για όσους είναι αλλεργικοί στην πρωτεΐνη ορού γάλακτος και τέλος είναι κατάλληλο για φυτοφάγους.

Η ιδιαίτερη γεύση του. Λόγω των φυτοοιστρογόνων (ισοφλαβόνες) που περιέχει μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις γυναίκες, σχετικά με τις ορμόνες τους. Μεγάλη κατανάλωση ενδέχεται να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης προβλήματος του θυρεοειδούς αδένα. Μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητα συμπτώματα αν καταναλωθεί από άτομα που πάσχουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

ΓΑΛΑ ΓΑΪΔΟΥΡΑΣ
Το γάλα γαϊδούρας θεωρείτο από τα πανάρχαια χρόνια ως τροφή «φάρμακο», χάρη των ευεργετικών και θεραπευτικών του ιδιοτήτων.

Τα τελευταία χρόνια πολλοί επιστήμονες έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους ξανά στο γάλα γαϊδάρας ,λόγω των αυξημένων αλλεργιών που προκαλούνται από την κατανάλωση διάφορων ειδών γάλακτος και ιδιαίτερα του αγελαδινού.

Πολλές μελέτες δείχνουν πολύ σημαντική την κατανάλωση γάλακτος γαϊδάρας κυρίως λόγω της σύστασης του αλλά και των υποαλλεργικών της ιδιοτήτων. Το γάλα της γαϊδάρας έχει συστατικά πολύ κοντά σε αυτά του ανθρώπινου γάλακτος. Περιέχει πολύ περισσότερη βιταμίνη C από το αγελαδινό και μεγάλες ποσότητες βιταμινών Α,Β,D και Ε καθώς και ένα εξαιρετικό ποσοστό ανοσφαιρίνης , μαγνήσιο, ασβέστιο, κάλιο, φώσφορο, ψευδάργυρο.

Η συγκέντρωση του λίπους είναι χαμηλή στο γάλα της Γαϊδάρας ,μόλις (1%), συγκριτικά με τα υπόλοιπα είδη γάλακτος και χαμηλότερη από αυτή του ανθρώπινου γάλακτος. Το λίπος του γάλακτος γαϊδάρας, αποτελείται από υψηλό ποσοστό κορεσμένων και ακόρεστων λιπαρών οξέων, καθώς και σημαντικά ποσοστά των ω-3 και ω-6 λιπαρών οξέων, πράγμα το οποίο το καθιστά ένα λειτουργικό τρόφιμο για την ανθρώπινη διατροφή, πολύ περισσότερο δε για τους ενήλικες, όπου ο κίνδυνος για καρδιαγγειακά νοσήματα αυξάνεται.

Η συγκέντρωση της λακτόζης είναι αρκετά υψηλή και τα επίπεδα συγκέντρωσης των μετάλλων στο γάλα της γαϊδάρας είναι παρόμοια με αυτά του ανθρώπινου γάλακτος. Σημαντική διαφορά που εντοπίζεται, είναι στο λόγο ασβεστίου προς φώσφορο (Ca/P), ο οποίος είναι υψηλότερος στο γάλα της γαϊδάρας σε σχέση από αυτόν του ανθρώπινου γάλακτος. Μελέτες έδειξαν ότι η κατανάλωση του γαϊδουρινού γάλακτος συμβάλει θετικά στην «οστεογένεση », δηλαδή στη δημιουργία οστών.

 

Ρούντου Αθηνά
Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος,Bsc
Επιστημονική υπεύθυνη διαιτολογικών μονάδων ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Κατερίνη-Λάρισα
Ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας
rountou@logodiatrofis.gr

 

Δείτε επίσης

Απολαύστε την αγαπημένη σας μπύρα χωρίς θερμίδες

Απολαύστε την αγαπημένη σας μπύρα χωρίς θερμίδες

Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί συνήθως απαγορευμένο καρπό για όσους προσέχουν τη διατροφή τους και την υγεία τους. Ωστόσο, η επιλογή του κατάλληλου ποτού, όπως η μπύρα, μπορεί να προσφέρει το «τερπνόν μετά του ωφελίμου».!

Φροντίδα

Παιδί

Ο φορέας

Η εταιρεία